Адеп Башаты » Ислам » Ислам тууралуу

Минбар

Минбар
Минбар

Тарыхчылар «минбар» деген сөз кайсы тилден келип чыкканы жөнүндө эки анжы ойду айтышат. Биринчи көз караш боюнча кээ бир булактарда ал эфиопия тилиндеги «винбар» деген сөздөн келип чыккан. Анын мааниси отургуч же такты. Анан «в» тамгасы «м» га өзгөрүп минбар деп айтылып калган.
Экинчи көз караштагылардын ою боюнча ал араптын «набара» - көтөрдү деген сөзүнөн алынган. Азыркы учурда элге кайрылуу жасаган трибуна же кафедра деп түшүнсөк да болот.
Толугу менен

АМР БИН АЛЬ-АС (Алла ага ыраазы болсун)

АМР БИН АЛЬ-АС (Алла ага ыраазы болсун)
АМР БИН АЛ-АС
(Алла ага ыраазы болсун)


Худайбия келишиминен кийин мусулман болгон сахаба. Анын ата-теги: Амр бин ал-Ас бин Ваил бин Хишам бин Саид бин Салхам бин Амр бин Кусай бин Каб бин Луай.
Амр мушриктердин зулумдугунан алыстоо үчүн Хабашистанга көчүп барышкан мусулмандарды кайра Меккеге кайтаруу максатында Нажашиге жиберилген топтун жетекчиси эле. Бирок, мусулмандарды артка кайра кайтара албай аларга каршы душмандай мамиле жасаган. Бадир, Ухуд, Хандак согуштарында мушриктер менен Исламга каршы согушкан. Курайш уруусунун улгайган адамдары өлүп азая баштаганда мусулмандарга болгон кек сактоо бара-бара азайган. Амр Хандак согушунан кийин мушриктердин аракеттери жыйынтыксыз болорун, мусулмандардын жеңишке жетерин билген. Ошондон кийин Исламга болгон сүйүү пайда болгон. Акырында мушриктер менен байланышын токтотуп, Худайбия келишимине катышпай, Исламга көңүл бура баштаганы байкалган. Амр Хижраттын 8-жылында (629) Мадинага келген. Азирети Халид бин Валид менен бирге экөө бир күнгө Расулаллахга (с.а.в.) убада беришкен. Мекке өткөрүлүп алынбастан мурун Жузам, Лахм, Кудаа, Амила, Балий жана Узра урууларынын биргелешип Мадинаны курчоого ала тургандарын Пайгамбарыбызга (с.а.в.) жеткен. Ошондо, Пайгамбарыбыз (с.а.в.) Ансар жана Мухажирлерден турган үч жүз кишилик аскер тобун даярдаган. Аталган аскер тобуна Амр башчы болуп шайланган. Ага Пайгамбарыбыз (с.а.в.) Балий жана Узра урууларында туугандарын жардамга чакыруусун буйруган. Балий уруусу Азирети Амрдын чоң атасы Валиддин тайкелери эле. Амр жүзамдыктардын журтуна барганда алардын даярдыктарын, топтолушканын көрөт. Мындан улам, Пайгамбарыбыздан (с.а.в.) жардам сурайт. Ага жардам катарында эки жүз кишилик күч жиберилет.
Мушриктер мусулмандарга туруштук бере алышпай туш тарапка чачылышат. Амр аскери менен Мадинага кайтат. Азирети Амр Меккени өткөрүп алышканда Пайгамбарыбыз (с.а.в.) тарабынан Суба аттуу бутту талкалоого милдеттендирилет. Көп өтпөй Умман өкүмдарына Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) катын алып барат. Умман өкүмдары жана калкы мусулман болгондон кийин ошол жерге акимчиликке дайындалат. Зекеттердин жана Садагалардын топтолуп таратылуусунда Умман өкүмдары жардам берет. Пайгамбарыбыз (с.а.в.) дүйнөдөн кайтканга чейин ошол жерде иштейт.
Толугу менен

Абдуррахман ибн Авф (Алла ага ыраазы болсун)

Абдуррахман ибн Авф (Алла ага ыраазы болсун)
Абдуррахман ибн Авф
(Алла ага ыраазы болсун)


Расулаллах (с.а.в.) тирүү кезинде жаннат менен сүйүнчүлөнгөн он сахабанын бирөө жана алгачкы мусулмандардан. Курайш уруусунун Зухра уулдарынан Харисин уулу болуп жахилия доорунда негизинен аты Абдул Кааба же Абду Амр болгон.
Пайгамбарыбыз (с.а.в.) Аркамдын үйүндө өзүнчө топ түзүп динди жайылтуу ишин баштаган мезгилде Исламга кирген. Абдуррахман атын Расулаллах (с.а.в.) берген. Абу Мухаммед аты менен таанылган Абдуррахмандын энеси Шифа бинти Авф бин Адил-Харис бин Зура бин Килаб эле. Кээ бир риваяттарга караганда Абдуррахман Пил окуясынан орто эсеп менен жыйырма жылдан кийин төрөлгөн. Абдуррахман бин Авф алгачкы мусулмандардан болгондуктан курайштын залымдыгынан улам, азап чеккен сахабалар менен бирге Хабашистанга болгон эки көчкө тең катышкан. Акырында Пайгамбарыбыз (с.а.в.) сахабаларды Мадинага көчүүгө буйрук бергенден кийин, алда башка сахабалар менен бирге хижратка катышкан. Пайгамбарыбыз (с.а.в.) Мадинада ансар менен мухажирлер арасында бир туугандыкты жарыя кылганда Абдуррахман бин Авф менен ансарлардан Саад бин Рабини бир тууган кылат. Ансардын кадыр барктуу адамдарынан болгон Саад бин Рабин ага мындай деген: “Менин бир аз мал-мүлкүм бар, анын жарымын сага берем. Ошондой эле, эки аялым бар анын да бирөсүн өзүмдүн никемден ажыратып иддети бүткөндөн кийин өзүңө никелейсиң”. Анын мындай жогорку адеп ахлагына, жакшылык кылууну сүйгөнүнө карап Абдуррахман бин Авф: «Алла таала мал-мүлкүңө береке жана үй-бүлөңө тынччылык берсин. Сенин мындай мамилеңе карата Алла таала сага сыйлык берсин. Сен мага бир гана соода сатыктын жолун көрсөт, мен үчүн ошол жетиштүү»,- дейт. Абдуррахман бин Авф соода-саттыктын жолун абдан жакшы билген Курайштыктардын арасында чоңойгондуктан бул иштин адиси катарында, Мадина базарында кыска убакытта көптөгөн мал-мүлк, байлык топтоого жетишет. Абдуррахман бин Авф бул соодагерчилик жашоосун төмөнкүчө эскерген: «Алла таала мага ушунчалык көп нимет берди»
Толугу менен

АБДУЛЛАХ ИБН АББАС (Алла ага ыраазы болсун)

АБДУЛЛАХ  ИБН  АББАС (Алла ага ыраазы болсун)
АБДУЛЛАХ ИБН АББАС (Алла ага ыраазы болсун)
Азирети Мухаммеддин (с.а.в.) атасынын бир тууганы, агасы Азирети Аббастын уулу. Анын туулган жылы боюнча так маалымат жок. Ошондой болсо да Хижраттан үч жыл мурун туулгандыгы айтылган. Энеси Уммул-Фадыл Лубаба бинти ал-Харис болуп Момундардын энеси Маймунанын бир тууганы болгон. Уммул-Фадыл аялдар арасында Азирети Хатижадан кийин Исламга киргендерден.
Толугу менен

АБДУЛЛАХ БИН АМР БИН АЛЬ-АС (Алла ага ыраазы болсун

АБДУЛЛАХ БИН АМР БИН АЛЬ-АС (Алла ага ыраазы болсун
АБДУЛЛАХ БИН АМР БИН АЛ-ВАККАС
(Алла ага ыраазы болсун)

Сахабалардын алдыңкы фыкыхчыларынан жана Абадилардан болгон сахаба. Абу Мухаммад, же Абу Абдуррахман аты менен таанылган Абдуллах Амр бин Астын уулу эле. Энеси Райта (Рейта) бинти Мунаббих болгон. Абдуллах атасы Амр бин ал-Астан мурун мусулман болгон жана аны менен бирге хижрий 7-жылында Мадинага көчкөн. Абдуллах бин Амр дайыма Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) мажлистерине катышып турган. Анын негизги өзгөчөлүгү Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) ар бир сөзүн жаттап, эсине сактап жазып алгандыгында эле. Абдуллахтын Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) айткан ар бир сөзүн жазганын көргөн сахабалар, анын мындай жазуудан баш тартуусун каалашып, мындай дешет: «Сен Расулаллахтан уккан бардык нерсени жазып жүрөсүң. Алла Расулу ачууланганда да, капа болгондо да бирдемкелерди айтып атат». Мындан улам, арсар абалда калган Абдуллах абалды Пайгамбарыбызга (с.а.в.) айтат. Расулаллах (с.а.в.) аны уккандан кийин ага карап: «Жаз, жаза бер, Анткени, жанымды кудурет колунда кармаган Аллага ант ичем оозумдан акыйкаттан башка нерсе чыкпайт»,- деп буюрат (Ахмад бин Ханбал, Муснад, II, 158).
Толугу менен

АБДУЛЛАХ ИБН РАВАХА (Алла ага ыраазы болсун)

АБДУЛЛАХ ИБН РАВАХА  (Алла ага ыраазы болсун)
АБДУЛЛАХ ИБН РАВАХА
(Алла ага ыраазы болсун)


Акаба күнүндө Исламга кирген акын сахаба. Ата-теги, Абдуллах бин Раваха бин Салаба бин Имриул-Кайс бин Амр. Негизинен аты Абу Мухаммед болуп, Расулаллахтын акыны деген ат менен белгилүү болгон. Атасы Раваха энеси Кабила болгон. Сахабалардын улууларынан Ансардын алдыңкыларынан болгон Абдуллах Мадинада төрөлгөн. Хажраж уруусуна таандык болуп, кайсыл жылы туулганы аныкталган эмес. Экинчи Акаба күнүндө мусулман болуп, уруусуна күбөлүк берүү менен Пайгамбарыбызга убада берет. Хижрат күнү Пайгамбарыбызга (с.а.в.) конок болот. Мухажирлерден Микдад бин Асвадды бир тууган кылат. Ошондой эле, Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) катчыларынан болгон. Бадир, Ухуд, Хандак жана Хайбар согуштарына атышкан. Худайбия келишиминде Умратул-Каза жортуулдарында Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) жанында болгон. Бадир согушунун жеңишин Азирети Зейд бин Хариса менен бирге Мадинага сүйүнчүлөп барган. Бадрул Мавид согушунда Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) буйругу менен мамлекет башчынын атынан иш жүргүзүү үчүн Мадинада калган. Хижраттын 6-жылында (627) үч кишилик делегацыянын башчысы катарында Хайбарга барат.
Толугу менен

Абдуллах ибн Масуд (Алла ага ыраазы болсун)

Абдуллах ибн Масуд (Алла ага ыраазы болсун)
Абдуллах ибн Масуд
(Алла ага ыраазы болсун)

Алгачкы мусулмандардан. Хадисчи, фыкыхчы жана муфассир сахабалардан. Аты Абдуллах, негизги аты Абдурахман. Атасы Масуд, энесинин аты Умму Абд. Атасы жөнүндө кеңири маалымат жок. Анын Зухра уулдарынан Абд бин Харистин тобунан экендиги белгилүү. Абдуллах фыкыхчы үй-бүлөөлөрүнө таандык. Жаш мезгилинде Укба бин Муайттын койлорун кайтарып чабан болгон. Абдуллах бин Масуд Пайгамбарыбыз (с.а.в.) менен алгач жолугуусун мындайча баяндаган: “Мен Укба бин Муайттын койлорун кайтарат элем. Бир күн Пайгамбарыбыз (с.а.в.) менен Азирети Абубакир жанымдан өтүп калышты. Расулаллах (с.а.в.) менден сүт сурады. Мен ага чабан болгонумду жана бул койлордун мага аманат болгонун айттым. Мындан улам, Расулаллах (с.а.в.): «Кысыр калган, сүт бербеген койуң барбы? Мага көрсөтөсүңбү?»,- деди. Мен куут болбогон бир кой көрсөттүм. Расулаллах (с.а.в.) ал койдун эмчегинен кармап саай баштады. Чындыгында, кысыр калган, сүт бербеген ал койдон сүт саап Азирети Абубакирге берди. Азирети Абубакир ичти. Андан кийин ийдишти Расулаллах (с.а.в.) алып ичти (Ибн Саад, Табакат, III, 151). Мына ошол күндөн баштап Ибн Масуд Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) жанынан айрылган эмес. Ал Исламды кабыл кылган алгачкы мусулмандардын алтынчысы эле. Ал мусулман болгон кезде Пайгамбарыбыз (с.а.в.) Аркамдын үйүнө көчө элек болгон. Мусулман болгондон кийин дайыма Куранды жаттаган. Өзү айткандай жаттаган жетимиш сүрөнү Пайгамбарыбыздын (с.а.в.) алдында окуган. Сахабалардан эч ким бул темада андан талаша алган эмес. Кийинчерээк Куранды толугу менен жаттаган.
Толугу менен

АБДУЛЛАХ БИН УМАР БИН АЛ-ХАТТАБ (Алла ага ыраазы болсун)

АБДУЛЛАХ БИН УМАР БИН АЛ-ХАТТАБ (Алла ага ыраазы болсун)
АБДУЛЛАХ БИН УМАР БИН АЛ-ХАТТАБ
(Алла ага ыраазы болсун)


Абдуллах бин Умар экинчи халифа Азирети Умардын уулу жана момундардын энеси Азирети Хафсанын (бир ата бир энеден) бир тууганы. Фыкыхчы жана хадисчи сахабалардын бири. Абу Абдурахман деген ысмы таанылган. Энеси Зейнеб бинт Мазун ал-Жумайх. Бир риваятта Абдуллах бин Умар исламдын үчүнчү жылы туулган, экинчи риваятта андан бир жыл мурун төрөлгөн (Ибнул-Гааба, Каир, 1286, III, 230).
Толугу менен
←  аркага 1 2 3 алдыга →

Башкаруу панели

Хадистер

Биздин достор

Аба-ырайы


Кыргызстандагы аба ырайы

Сурамжылоо


    10-18
    19-30
    31-40
    41-50
    51-60
    61-75


Сайт дизайны