Адеп Башаты » Ислам » Ыйман » Ыйман адамды чыныгы адам кылат. (окуя)

Ыйман адамды чыныгы адам кылат. (окуя)

Ыйман сөзүнөн кийин, ыймандын биринчи жана негизги шартына көз чаптырып карап көрөлү, - дедим. Бирок, бул класста биринчи шартка дароо эле кирип кетүү мүмкүн эмес. Азыр болсо өтө аз суроо бергендердин бири колун көтөрүп, сүйлөгүсү келип атат:
- Айта бер.
- Агай, шахадат келмесин айткан жана маанисин ичинен кабылдаган ар ким мусулман деп эсептелет. Муну бардыгы, бардык адамдар айта алат. Эч ким эч кимге тоскоол боло албайт. Бирок, мен уккам, сыгандар андай эмес. Тактап айтканда, бир сыган мусулман болуш үчүн оболу христиан, анан кийин мусулман болуш керек экен деп уккам.

-Жок, бул абдан туура эмес жана негизсиз нерсе. Сыган деп аталган адамдарды кемсинтүүдөн пайда болгон бир мамиле. Исламда мындай нерсе жок. Сыган, орус, англис, француз, түрк, арап, тактап айтканда, кайсы улуттан болсо дагы, киши мусулман болгусу келгенден кийин шахадат келмесин айтып, мусулман боло берет. Ар улут үчүн атайын бир эреже жок. Анткени, бардыгы тең адам баласы. Антпесе, улутчулдук кылынган болот. Тактап айтканда, кээ бир улуттарга жеңилдик көрсөтсөк, кээ бирлерине кыйындык көрсөтсөк, улуттардын арасында айырмачылык кылган болобуз. Бул болсо – улутчулдук. Улутчулдук – динибизде абдан катуу түрдө тыюу салынган нерсе.

Анткени улутун тандап алуу адамдын эркинде болбогон иш. Адам колунда болбогон бир нерсе үчүн айыпталбайт.
Бардык адамдарды Кудай жараткан жана туулгандан тартып эле ыйман келтирүүдө тең укуктуу. Анткени, пайгамбарыбыз ар бир туулган баланын ислам жаратылышы менен туулганын, аны кийин ата-энеси башка ишеничтерге буруп салаарын айткан.
Сезимтал окуучулардын бири колун көтөррүп, теманы мындайча бүтүрдү:
- Агай, демек кичине балдардын, өзгөчө бөбөктөрдүн абдан сүйкүмдүү болуулары, бардыгы тарабынан сүйүлүүлөрү да ушул себепке байланыштуу болушу керек.
- Ооба, алар ислам жаратылышы менен күнөөсүз, таза жаратылган. Албетте мындай бөбөктөр ар бир чыныгы адамдар тарабынан сүйүлөт.
- Агай, чыныгы болбогон адамдар да барбы?
- Ооба, кээ бир адамдар адамдык касиетин жоготушуп, адамдык сапатынан ажырап калышкан. Булар мурда да айтканымдай кишиликтен чыгып калышкан. Анткени, кылган иш-аракеттери жана жасаган мамилелери адамга караганда айбанга жакыныраак болуп калган. Мисалы, өз баласын мечиттин короосуна алып барып таштаган эне сыяктуу. Эч бир чыныгы эне өлсө дагы өз баласынан баш тартпайт. Бирок, кээ бирлери өзүн, өзөктөгү сезимдерин жоготушкан.
Дагы бир башка мисал, аз гана акча үчүн өз энесин, атасын өлтүргөн адамдар. Буларды адам деп айтса болобу? Булар кылган нерсени эч бир жырткыч айбан дагы кылбайт.
Адамдын чыныгы адам болушу ыйманга байланыштуу. Кудайга жана акыретке, тактап айтканда тигил дүйнөгө, бейишке, тозокко ишенген адам адамдыктан чыгып калабы? өзүн айбандын даражасынан да төмөн бир даражага түшүрө алабы? Ыйманы жок болсо, бул суроого ооба дей алабыз.

Атакт Вольтердин бир тууганы тогуз жашында эле бир попко берилет. Ал балага мындай дейт:
- Кана балам, эгер сен мага Кудайдын кайда экендигин айтсаң, мен сага бир апельсин берем.
Зээнд бала дароо төмөнкү жоопту берет:
- Эгер сиз мага Кудайдын кайда жок экенин айта алсаңыз, мен сизге эки апельсин берем.


Ыймансыз адам материалист болот. Бардык нерсени акча, жыргап-кууноо үчүн кылат. Дайыма өз көмөчүнө күл тарткан өзүмчүл, өзүнүн пайдасы үчүн ар кандай укуктарды бузганга даай алат. Алдына чыккан бардык нерсени, керек болсо ата-энесин да болсо өлтүрүп коюшу мүмкүн. Ыймансыз адамды токтото турган жалгыз тоскоол – бул полиция. Кармалып, түрмөгө түшүп калсам, эмне болот деп коркот. Башка эч кандай коркуусу жок. Ойлогула эми, ар бир адам үчүн бирден полиция кызматкерин кое алабызбы?
“Философ” Мехмед мүмкүнчүлүктөн дароо пайдаланды:
- Агай, бул мүмкүн эмес.
- Эмнеге?
- Анткени, бир коомдо көп киши жамандык, кылмыш кылышы мүмкүн. Бардыгы үчүн бирден полиция кызматкерин коюп чыксак, мамлекеттин бюджети полициянын айлыгына да жетпейт. Анын үстүнө полиция кызматкери да адам. Анда анын жамандык кылышына тоскоол болуш үчүн, аларга да ар бирине бирден полиция кызматкерин коюп чыгыш керек. Анан аларга да ар бирине бирден полиция...
- Болду, Мехмед, түшүнүктүү болду. Анда ар бир полиция кызматкерине бирден полиция кызматкери деп атып бардык


адамдар полиция кызматкерине айланып кетишет. Бирок, баары бир жамандыкка бөгөөт боло алышпайт, туурабы?
- Ооба, агай.
- Андай болсо кандай чара көрөбүз?
Класс биргелешип тапкан орток чара – полицияны да, аскерди дагы адамдардын жүрөгүнө орнотуш керек. Адамды түзөгөн, жамандыктан кубалаган сезимди алардын ичине орнотуш керек. Бул болсо жалгыз гана Алла Таалага ыйман келтирүү менен болушу мүмкүн. Анткени ичинде Кудайдан коркуу сезими болбогон адам эң коркунучтуу желмогузга айланышы мүмкүн. Карагылачы, бул чындык кандай гана сонун айтылган:
Оболу дүйнөнүн жаратуучусунан коркуш керек,
Анан андан коркпогондордон коркуш керек.
Ыйман ушундай жоокар (асыл зат), Алла – абдан улук
Ыймансыз болгон даттуу жүрөк, көңүлдө жүк.
Ооба, “Ыйман адамды адам кылат, а балким адамды султан кылат”.
Чынында эле адамдын чыныгы адам болушу, даражасынын бийиктеши, периштелерден да ашып өткөн рухий даражага жетиши жалгыз гана ыйман аркылуу болушу мүмкүн. Ансыз деле жүрөгүбүз ыймансыз боло албайт. Сөзсүз түрдө ишенгиси келет. Адамдар сөзсүз түрдө бир нерсеге ишенип келишкен. Ишеничсиз жашаган бир коомго, керек болсо адамга жолугуп болбойт. Бирок эмнеге ишениш керек? Ишене турган болсок, ишенүүгө татыктуу болгонго мажбурбуз, эң ылайык болгонго ишенишибиз керек эмеспи?
Печаттоо
alert Маалымат
Бул тайпада турган колдонуучулар Меймандар, бул макалага жорум калтыра алышпайт.

Башкаруу панели

Хадистер

Биздин достор

Аба-ырайы


Кыргызстандагы аба ырайы

Сурамжылоо


    10-18
    19-30
    31-40
    41-50
    51-60
    61-75


Сайт дизайны